Haizeak & Harriak proiektuaren ernamuina urteetako ikerketa eta elkarrizketa askoren emaitza da, gaurko egunean argia ikusi duen kulturen arteko errezitaldi bati forma emateko.
Asko ziren proposamen artistiko hau aurrera eramatea zaildu zezaketen faktoreak, baina egindako lana erabakigarria izan da oztopo horiek gainditzeko.
Profil ezberdineko hiru musikari, baina bagaje profesional zabala dutenak, izan gara hurrengo jarraipen bat izango duen fusio honen egileak.
More...
Proiektua
Erakargarria izan daiteke organo baten sonoritatea aprobetxatzea munduko hainbat lekutako musika tresna etnikoekin lotzeko eta instrumentu horien jatorrizko herrialdeetako herri musika jotzeko.
Baina horrelako proiektu bat definitzeko orduan kontuan hartu beharreko zailtasun asko ditu.
Lehenik eta behin, afinazioa. Oso ezaugarri zehatzak dituzten tresna etnikoei buruz ari gara. Eta, horietako batzuk, afinazio ezegonkor batekin. Gainera, instrumentu bakoitza bi edo hiru piezatan bakarrik interpretatzeak ez du laguntzen zentzu horretan. Horri gehitu behar zaio txandako organoaren afinaziora egokitu behar direla.
Adibidez, hulusi txiki baten eta Cavaillé-Coll handi baten arteko soinu-oreka... Askotariko sonoritateak dituzten eta orekatzeko zailak diren instrumentuekin lan egin dugu.
Musika-piezen konponketa, formazio horrek interpretatuak izateko, berariaz egin behar izan da, ez baitzegoen aurretik inolako erreferentziarik.
Parte hartu duten musikariak profil ezberdinekoak dira. Baina, hau arazo bat izan zitekeela iruditu bazitzaion ere, bere moldakortasunari esker guztiz positiboa izan da proiektuarentzat.
Haizeak & Harriak... & Hariak
Zalantzarik gabe, kontzertu honen erakargarritasun handia, musikaz gain, instrumentu ezberdinen fusioa entzutea izan da.
Kontzertuaren hasieran asko hitz egin da joko ziren tresna etnikoei buruz:
Duduk, kaval, hulusi, Traziako gaita, dvoyanka, nai, klarinetea, errondadorea, quena eta siku.
Hurrengo sarrera batean, aukera dagoenean (egongo dela), horien ezaugarri batzuk azalduko ditugu.
Tresna etniko horiek kontzertuaren arreta-gunea izan badira ere (logikoa da, exotismoa eta originaltasuna direla eta), ez ditugu ahaztu behar protagonista izan diren beste bi tresnak, horiek gabe ezin izango baitziren egin:
Koruko Andre Mariaren Basilikako Cavaillé-Coll organoa (1863), oso gutxi hitz egin dena horretaz, nahiz eta erreferentziazko tresna izan Gipuzkoako organoen artean... eta Europa mailan.
Eta horretaz ez da ezer esan, nire biolina. Benjamin Banks-ek egin zuen Salisburyn, 1793an.
Egunen batean, denbora daukadanean, hari-instrumentistek instrumentu on bat eskuratzeko egin behar dugun inbertsio ekonomiko garrantzitsuaz hitz egingo dut, eta hori mantentzea kostatzen da, eta, batez ere, gertaera hori oso gutxi aitortzen da, baita lankideen artean ere.
Musikariak
Lehen esan dugun bezala, profil ezberdineko hiru musikariren parte-hartzea oso positiboa izan da Vientos & Piedras proiektuarentzat.
Pablo Mezzelani arduratu da moldaketak egiteaz eta proiektua zuzentzeaz. Gainera, soinu egin duten tresna etniko guztiak interpretatzeaz gain. Era berean, abestutako obrei ahotsa jarri die. Interpretazioan duen teknikak tresnez arazorik gabe aldatzeko aukera eman dio, eta horrek, instrumentuz etengabe txandakatzeak duen emisio- eta aho-aldaketaren zailtasun gehigarriarekin.
Hainbat kulturatako ikastuna eta estilo ezberdinak ezagutzen dituena, Pablo da herrialde batetik bestera eraman gaituena, musika batetik bestera, proposamen honetan inplikatzeko.
Loreto Aramendik organoarekin egindako ekarpena funtsezkoa izan da. Instrumentua ezagutzeak eta erregistrazioak menderatzeak interpretazioetan soinu-oreka lortzea ahalbidetu dute.
Bestalde, Pedro Miguel Aguinagak biolina jotzen lagundu du. Askotan rol melodikoa hartuz, baina beste batzuetan alde erritmikoaren kargu eginez.
Programa
Programa eklektikoa estiloei eta generoei dagokienez. Gauza logikoa, bestalde, kontuan hartuta kontzeptu horrekin diseinatu zela.
Pablok jotzen dituen instrumentu folklorikoen zati bat erabiltzeko pentsatua izan da. Baina baita edozein elizatan interpretatu ahal izateko ere, bertan dagoen organoa edozein dela ere.
Programa zehatza ezagutzeko, Haizeak & Harriak webgunea kontsulta dezakezue.
Nolanahi ere, esango dizuet Armenia, Bolivia, Afganistan, Txina, Bulgaria, Grezia, Moldavia, Italia, Ekuador, Errumania, Argentina eta, noski, Euskal Herritik "bidaiatu" dugula.
Kontzertua
Haizeak & Harriak ezagutzeko emateko aukera Donostia 2016ren eta Energia olatuak programaren eskutik etorri da.
Koruko Andre Mariaren Basilikan ospatu da, Loreto organo-jole titularra den Cavaillé-Coll aprobetxatzeko.
Obra bakoitzarekin lotutako irudi ezberdinez gozatzeko aukera izan du publikoak, pantaila handi batean proiektatuta.
Era berean, pantaila berean, gure interbentzioa zuzenean ikusi ahal izan da.
Hori Dominique Perarnaudek egindako maketazio eta muntatze lanari esker izan da posible.
Kontzertura jende asko bildu da, eta egindako proposamenak harrera ona izan du.
Hurrengo hitzordua datorren urriaren 30ean izango da, Irungo Junkaleko Andre Mariaren elizan.
Gure zerbitzuetan interesa baduzu edo informazio gehiago behar baduzu, jar zaitez gurekin harremanetan. Pozik hartuko zaitugu.